Stres i negatywne emocje a kondycja naszej skóry

Publikowane w ostatnich latach wyniki badań pokazują, że umysł i ciało człowieka stanowią nierozłączną całość, a co za tym idzie terapia realizowana w sposób holistyczny ma swoje uzasadnienie. Co ciekawe, interdyscyplinarna opieka nad Pacjentem sprawdza się nie tylko w przypadku kwestii zdrowotnych, ale również w sferze pielęgnacji i troski o nasz wygląd.

Wiele chorób i towarzyszących nam dolegliwości fizycznych ma swoje podłoże psychiczne. Dzisiejszy styl życia, na który składa się m.in.: nadmierny stres, zbyt duże obciążenie emocjonalne sprzyjają zaburzeniom zdrowotnym i odwrotnie – choroby somatyczne mogą wpływać na stan naszej psychiki.

Zrozumienie tak silnego powiazania miedzy psychiką a kondycja zdrowotną pozwoliło naukowcom bliżej przyjrzeć się skórze, jako największemu narządowi naszego organizmu i przeanalizować reakcję na stres i czynniki emocjonalne. Nowe dziedziny medycyny i kosmetologii, które zajmują się badaniem takiego powiązania to odpowiednio psychodermatologia i psychokosmetologia.

Psychodermatologia wyróżnia trzy główne typy zaburzeń:

– zaburzenia psychofizjologiczne – czyli choroby skóry powstałe na skutek działania czynnika emocjonalnego, objawy mogą pojawiać i nasilać się w wyniku przeżywanego stresu;

– zaburzenia psychiczne wtórne dla chorób dermatologicznych – czyli zaburzenia psychiczne, które rozwinęły się w wyniku trwającej, przewlekłej choroby skórnej;

– pierwotne zaburzenia psychiczne z objawami skórnymi – czyli zmiany na skórze, powstałe jako efekt zaburzeń psychicznych.

Przykładowe zaburzenia zaliczane do wymienionych wyżej grup przedstawiono w tabeli 1.

Tabela 1. Podział psychodermatoz [1]

I Zaburzenia psychofizjologiczne – indukowane lub zaostrzane przez stres:·         Łuszczyca·         Wyprysk·         Łysienie·         Trądzik·         Pokrzywka·         Świąd·         Liszaj płaski·         Atopowe zapalenie skóry

II Zaburzenia psychiczne wtórne do chorób dermatologicznych:·         Depresja·         Zaburzenia lękowe

III Pierwotne zaburzenia psychiczne mające manifestację skórną:·         Dysmorfofobia – zaburzone postrzeganie swojego wyglądu·         Zadrapania neurotyczne·         Zespół natręctw z kompulsywnym myciem rąk

U wielu Pacjentów choroby skórne wpływają na obniżenie jakości życia, poczucie wstydu, wycofanie społeczne, gorszy nastrój, a nawet depresję. W stanach zaostrzenia objawów Pacjenci często postrzegają chorobę skóry jako źródło cierpienia psychicznego. W takich przypadkach niezwykle ważne jest wspomniane wcześniej podejście holistyczne i interdyscyplinarne, czyli zaproponowanie wsparcia psychicznego, skorzystanie z technik relaksacji np. z masażu, medytacji.

To miejsce gdzie wkracza psychokosmetologia, która skupia się na:

– redukcji stresu i profilaktyce zdrowotnej;

– wspomaganiu terapii dermatologicznych;

– naturalnych, bezinwazyjnych zabiegach pielęgnacyjnych, przeciwstarzeniowych;

– praktyce jogi, medytacji, aromaterapii, akupresury.

Czynniki psychiczne mają bardzo duży wpływ na stan naszej skóry, a także efekty wykonywanych zabiegów kosmetycznych. Stres powoduje, że w organizmie wydziela się szereg hormonów i substancji, które mogą powodować rozwój stanu zapalnego, świąd skóry, a w konsekwencji szybsze starzenie. Griesemer – amerykański profesor, dermatolog i psychiatra, opracował współczynnik wpływu emocji na różne choroby skóry. W tabeli 2 przedstawiono wpływ emocji na pojawienie się poszczególnych chorób dermatologicznych.

Tabela 2. Współczynnik Griesemera – określający wpływ emocji na pojawienie się poszczególnych chorób dermatologicznych [2,3]

Choroba	Procentowy udział przypadków będących następstwem emocji [%]
Nadmierne pocenie się	100
Zadrapania neurotyczne	97
Łysienie plackowate	96
Trądzik różowaty	94
Świąd	86
Liszaj płaski	82
Atopowe zapalenie skóry	70
Pokrzywka	68
Łuszczyca	62
Trądzik	55
Łojotokowe zapalenie skóry	41
Opryszczka	36
Kontaktowe zapalenie skóry	15
Znamiona barwnikowe	0

Warto pamiętać, zwłaszcza w dzisiejszej dobie, że wiele chorób wymaga holistycznego podejścia i dokładnej analizy. Choroby skóry niejednokrotnie wpływają na psychikę i samopoczucie Pacjenta, jak i odwrotnie stan naszej psychiki może zaburzać kondycję skóry. Wzajemne oddziaływanie i mechanizmy leżące u podstaw opisanych zjawisk, z pewnością wymagają dalszych badań. Niemniej jednak, wydaje się, że uwzględnienie metod niefarmakologicznych niejednokrotnie poprawia skuteczność prowadzonej terapii i sprzyja powrotowi do zdrowia.

Autor:

Dr n. farm. Magdalena Bulska
Ekspert HERLA

Źródło:

1. Makowska I, Gmitrowicz A.: Psychodermatologia – pogranicze dermatologii, psychiatrii i psychologii. Psychiatr.Psychol.Klin.2014, 14 (2), 100–105.
2. Shenefelt P.D.: Psychodermatological disorders: recognition and treatment. J. Dermatol. 2011; 50: 1309–1322.
3. Mojs E.: Choroby skóry w ujęciu psychosomatycznym. Now. Lek. 2010; 79: 483–486.